Επίσκεψη των μαθητών του Δημοτικού Σχολείου Πεταλιδίου στο Λαογραφικό Μουσείο Καστανίων

στις 15-10-2013

Εγκαίνια Λαογραφικού Μουσείου Καστανίων 21 Απριλίου  2007 

   Λαογραφικό Μουσείο Καστανίων

Το Λαογραφικό Μουσείο Καστανίων ιδρύθηκε από το Πολιτιστικό Σύλλογο Κασταναίων και Πολυσταραίων στα πλαίσια της προσπάθειας του να αναζωογονήσει το χωριό , το οποίο μαζί με το Πολυστάρι χρονολογείται πριν το 1700 , σύμφωνα με ενετική απογραφή, και να αναβιώσει την παράδοση του τόπου , τις συνήθειες και τον τρόπο ζωής των κατοίκων.

    Το Μουσείο στεγάζεται στο παλιό Δημοτικό Σχολείο , το οποίο για 90 χρόνια αποτελούσε το μοναδικό κέντρο εκπαίδευσης των μαθητών των γύρω ορεινών χωριών ( Καστάνια ,Τρύπες , Πολυστάρι ,Μπούμπουκα, Λεύκα και Πέρα).

     Τα εκθέματα του Μουσείου είναι :

Ø  Έπιπλα

Ø  Εργαλεία

Ø  Σκεύη οικιακής χρήσης

Ø  Είκονες

Ø  Καντήλια

Ø  Μανουάλια

Ø  Υφαντά

Ø  Κεντήματα

Ø  Στολές

     Όλα  τα εκθέματα συγκεντρώθηκαν   από τις προσφορές των κατοίκων και αρκετών φίλων . Όλοι άνοιξαν τις αποθήκες και τα κατώγια τους και τα πρόσφεραν δωρεάν.

     Οι εικόνες , τα καντήλια και  τα μανουάλια ήταν πεταμένα και σκονισμένα στις εκκλησίες του Αγίου Αθανασίου και του Προφήτη Ηλία στα Καστάνια, καθώς και στις εκκλησίες των Αγίων Θεοδώρων ,της Παναγίτσας και του Αγίου Γεωργίου στο Πολυστάρι. Μαζεύτηκαν καθαρίστηκαν και τοποθετήθηκαν στο Μουσείο.

     Ο επισκέπτης του  Μουσείου θα ταξιδέψει σε παλιότερες εποχές , τότε που η τεχνολογία δεν είχε μπει στη ζωή μας , η προσπάθεια για την επιβίωση ήταν μεγάλη , αλλά η ζωή ήταν απλή και τα αισθήματα αγνά.

     Οι μεγαλύτεροι θα θυμηθούμε και οι νεώτεροι θα γνωρίσουμε το παρελθόν , τις συνήθειες , τον τρόπο ζωής , τις δυσκολίες, που αντιμετώπιζαν οι γονείς μας και οι παππούδες μας , τις αγωνίες τους, τους κόπους τους και τα όνειρά τους με αποτέλεσμα να σεβαστούμε αυτά , που εκείνοι έφτιαξαν και να αγαπήσουμε,   περισσότερο τον τόπο μας.  

Γενικά στοιχεία

 Καστάνια

  

  Μικρός  ημιορεινός οικισμός στην Επαρχία  Πυλίας του νομού Μεσσηνίας, ριζωμένος στην ανατολική πλαγιά του όρους Λυκόδημου σε  υψόμετρο 300 μ και σε απόσταση 5 χιλιόμετρα  Δυτικά από το παραθαλάσσιο Πεταλίδι. Το 1912 με το Βασικό Διάταγμα 31-8-1912,ΦΕΚ .Α 262)1912 αποσπάστηκε από στο Δήμο Πεταλιδίου, που ανήκε μέχρι τότε και έκτοτε μαζί με τον οικισμό Πολυσταρίου αποτέλεσε την Κοινότητα Καστανίων,  ήταν έδρα της ομώνυμης κοινότητας Καστανίων. Το χωριό έχει  έκταση 7 τ.χιλιόμετρα και το Πολυστάρι …….

Σύμφωνα με την απογραφή το  1835  είχε 27 κατοίκους και το Πολυστάρι με 59 κατοίκους. Το Πολυστάρι έχει υψόμετρο 210μ.

Στις 11 Οκτωβρίου του 1998 , που εφαρμόστηκε το πρόγραμμα « Καποδίστριας», ενώθηκε με το Δήμο Πεταλιδίου και σήμερα μαζί με το Πολυστάρι αποτελεί ένα από τα Δημοτικά διαμερίσματα του Δήμου.

  H περιοχή κατοικήθηκε πριν από το 1700, σύμφωνα με Ενετικό πίνακα απογραφής του 1700 (Μεσσηνιακά χρονικά σελίδα 405 α/α 33, α΄τόμος εκδ. 1999 – RISTPETTO {DEL} TERRITORIO DI CORON) στα Καστάνια κατοικούσαν 10 οικογένειες συνολικά 43 άτομα και 12 οικογένειες συνολικά 40 άτομα στο Πολυστάρι και ανήκαν στην Επαρχία Κορώνης

 Πληθυσμός κατά τις υπογραφές  (Μεσσηνιακά Χρονικά 1999. (1)

 

Έτη	1700	1835	1844	1851	1861	1879	1889	1896	1907	1920	1928
Καστάνια	43	27	52	48	65	76	102	134	152	169	176
Πολυστάρι	40	59	97	92	96	134	123	138	128	84	124

Έτη	1940	1951	1961	1971	1981	1991
Καστάνια	198	168	136	51	46	43
Πολυστάρι	108	106	100	46	33	-

Σύμφωνα με τις παραπάνω απογραφες παρατηρούμε τα εξής.

  Από το 1700 μέχρι το 1835 ο πληθυσμός στα Καστάνια παρουσιάζει κάποια μείωση, ενώ το Πολυστάρι αυξάνεται. Έκτοτε έχουμε αύξηση του Πληθυσμού και στα δύο χωριά , με τους περισσότερους κατοίκους το 1940.

  Στη συνέχεια  αρχίζει σταδιακή μείωση κατοίκων με αποτέλεσμα το 1991  να είναι  μόνον 43 κάτοικοι στα Καστάνια και κανένας στο Πολυστάρι.

Ονομασία

   Σύμφωνα με την διήγηση της δασκάλας Ελένης Πιρπυρή το 1940 που πρωτοήρθε στο χωριό σε ένα κήπο κάτω από τη βρύση υπήρχε ένας μεγάλος κορμός δένδρου και ο Γέρο – Μιχάλης Καρανικολόπουλος της είπε, ότι ήταν καστανιά και την έκοψαν , γιατί η σκιά της εμπόδιζε τα φυτά να μεγαλώσουν. Ο ίδιος της είπε ότι το χωριό πήρε το όνομα του από τις καστανιές που υπήρχαν και τις έκοψαν, όταν χτίστηκε το χωριό. Υπάρχει και μια άλλη προφορική μαρτυρία για την ονομασία του χωριού. Σύμφωνα με αυτή το χωριό πήρε το όνομά του από τον πασά Καστάνη, που είχε το πασαλίκι του στο Πολυστάρι.